Betimleme varlıkların niteliklerini sözcüklerle resim çizer gibi anlatır; öyküleme olayları zaman akışı içinde (kim, ne zaman, nerede) sunar; açıklama bilgi verir (ansiklopedik metinler); tartışma savunulan düşünceyi kanıtlamaya yönelir.
Düşünceyi geliştirme yolları
Tanımlama: kavramın ne olduğunu belirtme ('Roman, insanların yaşadıklarını yer ve zaman göstererek anlatan türdür'). Örneklendirme: soyut düşünceyi somut örneklerle destekleme. Karşılaştırma: iki varlık/kavramın benzer ve farklı yönlerini ortaya koyma. Tanık gösterme: alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurma. Sayısal verilerden yararlanma: istatistik ve ölçümlerle güçlendirme.
Paragraf
Paragraf bir ana düşünce etrafında örülür; yardımcı düşünceler ana düşünceyi destekler. Sınavlarda 'paragrafın ana düşüncesi', 'anlatım biçimi' ve 'tamamlanması gereken cümle' soruları bu yapının kavranmasını ölçer.