Türk Dili-2 2024-2025 Ara Sınav (Vize) Soruları

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 14. yüzyılda yaşamış şairlerden değildir?

CDoğru cevap

Açıklama

Şeyhülislâm Yahyâ 16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyıl başlarında yaşamıştır. Diğerleri 14. yüzyıl şairleridir.

Soru 2

Okuyucunun okuma etkinliği esnasında anlamlandırmayı istenen düzeyde gerçekleştirmesi için izlediği yollara ne ad verilir?

CDoğru cevap

Açıklama

Metni anlamlandırmak amacıyla kullanılan yöntem ve tekniklere “okuma stratejileri” denir.

Soru 3

Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın
Öylesine yıktın ki bütün inançlarımı;
Beni bensiz bıraktın; beni sensiz bıraktın.
Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki duygulardan hangisine yer verilmemiştir?

ADoğru cevap

Açıklama

Dizelerde sitem, yalnızlık, çaresizlik ve karamsarlık hissedilir, ancak açık bir “ölüm korkusu” ifadesi yoktur.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi cümlelerin bütünsel bir metin olabilmesi için aranan şartlardan değildir?

CDoğru cevap

Açıklama

Metinsellik ölçütleri arasında durumsallık, tutarlılık, bağlaşıklık, amaçlılık vb. vardır. “Akıcılık” metinselliğin doğrudan ölçütü değildir.

Soru 5

“Bu aşamada taslaklar incelenirken ilk olarak kelime, cümle ve anlatıma odaklanılmalıdır. İmla ve noktalama sonraki aşamalarda kontrol edilmelidir. Yani yazının mekanik boyutundan ziyade, içeriğine önem verilmelidir.”
Yukarıda verilen bilgi, yazma süreci aşamalarından hangisiyle doğrudan ilgilidir?

ADoğru cevap

Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması

Taslakların incelenip önce kelime, cümle ve anlatıma odaklanıldığı, imla-noktalamanın sonraya bırakıldığı aşama yazıyı oluşturma (taslak yazma) aşamasıdır. Bu aşamada içerik öncelikli olduğundan mekanik denetim, düzeltme aşamasına bırakılır.

Soru 6

Koku, dünyada ortaya çıkan ilk duyudur. Doğadaki yırtıcı hayvanlar, avlaması gereken hayvanları kokularından tanır. Koku sayesinde hangi besine ihtiyacı olduğunu ayırt edebilir. Bu sebeple bir timsah antiloptan oldukça fayda sağlar ve bir koyunun yaptığı gibi sabahtan akşama kadar ot çiğnemez. Aslan, et; köpek balığı ise balık peşindedir. …… . Hatta hangisine daha çok ihtiyaç duyduğumuz bile genlerimizde bulunur. Ona göre ete, balığa ya da ota yöneliriz. Vücudumuz için iyi olanı, arzularımız bilir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

BDoğru cevap

Açıklama

Parçanın devamında insanların da benzer biçimde hangi besine ihtiyacı varsa onu kokuyla seçebildiği ifade ediliyor. B seçeneği, anlatım bütünlüğünü en iyi sağlar.

Soru 7

Klasik edebiyatta kullanılan dil, günümüzdeki dilden en fazla ….. bakımından farklılık gösterir.

CDoğru cevap

Açıklama

Klasik Türk edebiyatında Arapça ve Farsçadan gelen, günümüzden farklı ve geniş bir kelime hazinesi ağırlıktadır.

Soru 8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?

EDoğru cevap

Açıklama

Diğer cümlelerde ifade ve yapı açısından farklı bozukluklar görülebilir; E seçeneğinde anlatım bozukluğu yoktur.

Soru 9

İnsanoğlu kurduğu medeniyetleri kendi eli ile yıktığı hâlde sözün kurduğu dünyayı yıkamamıştır. Bedenin sustuğu yerde söz yaşamaya devam etmiştir. Yaşayan söz, büyülü sözdür ve mutlak hâkimiyetini kurar. Söz varlığı içerisinde hükümranlık hakkına en çok sahip olan şiir sanatıdır. Bunun için en itibarlı sanattır. Kaldı ki şiir, mensubu bulunduğumuz milletin sanat şubelerinin en zengin mirasıdır. Öyle bir miras ki geleceğini kendi içerisinde taşımaktadır.
Yukarıdaki parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur?

ADoğru cevap

Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması

Parçada sözün ve şiirin gücü, insan eliyle yıkılan medeniyetlerle kıyaslanarak anlatılıyor: medeniyetler yıkılırken 'sözün kurduğu dünya' yıkılamamıştır. Ayrıca şiir, diğer sanatlarla kıyaslanıp 'en itibarlı sanat' olarak öne çıkarılıyor. İki şeyin benzer veya farklı yönlerini ortaya koyma yöntemine karşılaştırma denir.

Soru 10

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

DDoğru cevap

Açıklama

“İki kardeşten en büyüğü” ifadesinde “en” sözcüğü fazladır. “İki kardeşin büyüğü” şeklinde ifade edilmelidir.

Soru 11

Çocuklar fiziksel yönden olduğu gibi psikolojik ve zihinsel bakımdan da yetişkinlerden farklıdır. Onların kendilerine mahsus bir dünyaları vardır. Olaylara bakışları, olayları değerlendirmeleri, hayalleri kendilerine mahsustur. ….. Bu ihtiyaca bağlı olarak dünyanın neresinde olursa olsun, çocuğun olduğu her yerde oyun vardır. Oyun, âdeta çocuğun hayatının gayesidir.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

DDoğru cevap

Açıklama

Parçada çocuk dünyası ve oyunun önemine vurgu yapıldığından, düşüncenin akışına en uygun ifade D seçeneğidir.

Soru 12

(I) Akademik yazma, kişisel yazılarda olmayan birçok şey içerir. (II) Akademik yazılar yazarların yayımlanmış eserlerinden alıntılar yapmaya dayalıdır. (III) Akademik yazılar bilgi vermek amacı taşıdığı için gramer ve noktalamaya dikkat edilmesi önemli değildir. (IV) Geleneksel olarak akademik konular, somut bir kalıba koyamayacağımız fikirler ve konseptler gibi soyut konular üzerine odaklıdır. (V) Akademik yazma, kendi kural ve uygulamaları olan özel bir yazı türüdür.
Başak “Akademik yazma ile ilgili kısaca bilgi veriniz.” adlı Türk Dili dersi final sınavı sorusunu yukarıdaki gibi cevaplandırmış fakat sorudan eksik puan almıştır.
Başak’ın bu sorudan eksik puan almasının sebebi hangi cümlede yaptığı hatadan kaynaklanmaktadır?

DDoğru cevap

Açıklama

(III) numaralı cümlede “gramer ve noktalamaya dikkat edilmesi önemli değildir” ifadesi açıkça hatalıdır. Akademik yazmada dilbilgisi kuralları ve noktalama çok önemlidir.

Soru 13

(I) GDO’lu ürünlerin ekonomi, insan sağlığı ve çevre üzerinde birçok yarar ve zararları bulunmaktadır. (II) Bol miktarda, bozulmaya dayanıklı, hoş kokulu, böcek, virüs, bakteri, mantar, parazitlere dayanıklı ürünler elde etmek, ürünlerin vitamin ve mineral içeriğini artırarak zenginleştirmek sayılabilecek yararlar arasındadır. (III) Bunun yanında hastalık bulaştırma, antibiyotiklere direnç geliştirme ise GDO’lu ürünlerin sayılabilecek olası zararlarındandır. (IV) GDO’lu ürünlerin alerjik reaksiyonlara neden olup olmadığı da hâlâ tartışılmakta ve yapılan çalışmalarda farklı sonuçlar elde edilmektedir. (V) Tüm bunların yanında besin teknolojisi alerjenik bir yiyeceğin alerjenik özelliğini azaltmak için de gen transferi yapabilir.
Yukarıdaki metinde numaralanmış cümlelerden hangisi parçanın anlam bütünlüğünü bozmaktadır?

ADoğru cevap

Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması

Parça, GDO'lu ürünlerin yararlarını (II) ve olası zararlarını (III, IV) sıralayarak ilerliyor. V. cümle ise besin teknolojisinin alerjenliği azaltmak için gen transferi yapabileceğini anlatarak GDO'lu ürünlerin yarar-zarar tartışmasından ayrılıp farklı bir yöne geçiyor. Bu yüzden düşüncenin akışını bozan cümle V'tir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi kişisel hayatı konu alan metinlerden değildir?

DDoğru cevap

Açıklama

Sohbet (söyleşi), doğrudan kişisel hayatı konu almak zorunda değildir. Diğerleri çoğunlukla kişisel yaşantı ve izlenimlere odaklanır.

Soru 15

Akademik yazma denilince akla özellikle _____, _____, _____, _____ vb. ürünler gelmektedir.

BDoğru cevap

Açıklama

Akademik yazma denilince tezler, makaleler, projeler ve bilimsel raporlar tipik örneklerdir.

Soru 16

Ben sanırdım âlem içre hiç bana yâr kalmadı
Ben beni terk eyledim gördüm ki ağyâr kalmadı
Yukarıdaki beyitte “Ben beni terk eyledim” ifadesi ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?

EDoğru cevap

Açıklama

Tasavvufî manada “Benlikten geçmek” anlamına gelir; nefsi terk etmek kastedilir.

Soru 17

Okumanın fiziksel yönüne vurgu yapan okuma biçimleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

EDoğru cevap

Açıklama

Sesli ya da sessiz okuma, fiziksel açıdan (göz ve ses) okuma biçimini gösterir.

Soru 18

Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var:
Yaşadın mı, yoğunluğuna yaşayacaksın bir şeyi
Sevgilin bitkin kalmalı öpülmekten
Sen bitkin düşmelisin koklamaktan bir çiçeği
Yukarıdaki şiire hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir?

BDoğru cevap

Açıklama

Dizeler, sevgi ve hayatı tutkulu bir biçimde yaşama vurgusunu gösterir.

Soru 19

I. Şüphesiz bir milletin dili ve edebiyatı hür olmadıkça yükselmesini beklemek hayalden ileri gidemez.
II. Şiir, kalpten kalbe geçen bir hadisenin lisan halinde tecelli edişidir.
III. Geçenlerde, tenha bir gece gezintisinde, unutulmuş zannettiğim bazı mısraların hafızamın derinliklerinde yerlerini koruduğunu hissettim.
IV. Beni ablamla karşılaştıran babam, beni hep azımsamıştır.
V. Bekliyorum, öyle bir vakitte gel ki vazgeçmem mümkün olmasın.
Yukarıdaki cümlelerin hangilerinde anlatım bozukluğu vardır?

Cevap anahtarı kaynakta yok.

Soru 20

Metin kaynaklı ve zihin kaynaklı okumanın eksik yönlerinin eleştirilmesi ile Rumelhart tarafından ortaya konan okuma modeli aşağıdakilerden hangisidir?

EDoğru cevap

Açıklama

Rumelhart, metin ve okuyucu etkileşimine dayalı “Etkileşimli Okuma Modeli”ni ortaya koymuştur.

Türk Dili-2 2024-2025 Ara Sınav (Vize)

Türk Dili -2 2024-2025 Vize Sınav Soruları (Tam Metin ve Cevaplar)