Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
(I) On sekizinci yüzyılda ortaya çıkan roman, edebî türlerin içerisinde en genç olanıdır. (II) Sonradan yazın sahasına girmesine rağmen kısa sürede geride bırakarak kendisine geniş bir alan ve okuyucu kitlesi bulur. (III) Tarihin hiçbir döneminde okuyucu sıkıntısı yaşamaz. (IV) Yazın türleri arasında, sinemanın diğer görsel sanatlar üzerindeki ezici üstünlüğüne benzer bir üstünlüğe de hep sahip olur. (V) Romanın konusunun insan, onun yaşadığı zaman ve mekân olması hasebi ile çağlara göre toplumsal değişimlere paralel olarak konusunda değişimler kaçınılmaz olur; ama roman, insanı anlatmaktan hiç uzak kalamaz.
Yukarıdaki parçada numaralandırılmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
CDoğru cevap
Açıklama
II. cümlede “kısa sürede geride bırakarak” ifadesi nesnesiz kalmıştır. Neyi geride bıraktığı açık değildir. Bu ifade, anlatım bozukluğuna neden olur. Diğer cümlelerde anlatım yönünden bir sorun bulunmamaktadır.
Soru 2
I.Ayrı ayrı parçaları bir araya getirerek bir bütün oluşturmaktır.
II. Düşüncelerin, duyguların, olayların, tasarıların belli bir ahenk ve bütünlük içinde sözle veya yazıyla anlatılmasıdır.
III.Duygu ve düşüncelerin etkili ve düzgün bir biçimde yazılı olarak anlatılmasıdır.
IV.Sadece tanınmış kişilerin görüşlerine yer verildiği anlatılardır.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi ya da hangileri kompozisyon kavramını açıklamaktadır?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Kompozisyon, ayrı parçaları bir araya getirip bütün oluşturmak (I), düşünce ve duyguları ahenkli bir bütünlük içinde sözlü ya da yazılı anlatmak (II) ve bunları etkili, düzgün biçimde yazıya dökmek (III) olarak tanımlanır. IV ise yanlıştır; kompozisyon yalnızca tanınmış kişilerin görüşlerine dayanmak zorunda değildir, yazarın kendi düşüncelerini de içerir.
Soru 3
Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan, kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek aşağıdaki etik ihlallerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
İntihal, başkasına ait fikir, bilgi ya da verileri kaynak göstermeden kullanma eylemidir. Bu durum bilimsel etik ihlali sayılır. Diğer seçenekler farklı etik ihlal türleridir.
Soru 4
Aşka düşürdün kendüzün
Neyleyeyin gönül seni
Bir oldu gecen gündüzün
Neyleyeyin gönül seni
Yukarıdaki dörtlükte tekrar edilen “Neyleyeyin gönül seni” ifadesi ile aşağıdaki anlamlardan hangisi kastedilmektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
“Neyleyeyin gönül seni” ifadesiyle şairin içinde bulunduğu çaresizlik ve duygusal bunalım anlatılmaktadır. Dörtlükte geçen diğer ifadeler de şairin iç dünyasındaki karışıklığı ve çıkmazı yansıtmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bir makalede bulunması gereken bölümlerden değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bilimsel makalelerde genel olarak giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve özet gibi bölümler yer alır. “Tahminler” ise makale yazımında standart bir bölüm değildir.
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan tüm kelimeler ince ünlüdür?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
İnce ünlüler e, i, ö, ü'dür. A şıkkındaki 'Eve, gelirken, ekmek, getirir, misin' kelimelerinin tamamında yalnızca e ve i bulunur. Diğer şıklarda 'manav, patates, yarınki, çok, sabahları' gibi kalın ünlü (a, ı, o, u) içeren kelimeler vardır.
Soru 7
Eleştirel düşünmenin temel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
BDoğru cevap
Açıklama
Eleştirel düşünme süreci ön yargılardan uzak, tarafsız ve objektif bir şekilde yürütülmelidir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır. Diğer şıklarda eleştirel düşünmenin temel özelliklerine yer verilmiştir.
Soru 8
Gündemle ilgili kararların yazıldığı tutanak çeşididir. Bu tür tutanaklarda konuşulanlarda herhangi bir değişiklik yapılmaz.
Yukarıda tanımı yapılan tutanak türü aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Toplantı tutanaklarında görüşülen gündem maddeleri ve alınan kararlar değiştirilmeden yazıya geçirilir. Bu tanım, toplantı tutanağını açıkça ifade etmektedir.
Soru 9
Onun görevi bence yargıcınki gibidir; taraflara yukarıdan bakabilmelidir. Öte yandan edebî eserin değeri, neyin işlendiğinden çok nasıl işlendiğinde gizlidir. Bunu ortaya çıkarmak istediğinde, o ancak paletinde her renge yer verirse ülkenin edebiyat manzarasını yansıtabilir. Ben onu, geleceğin edebiyat tarihçilerine malzeme hazırlamakla görevli sayıyorum.
Yukarıdaki parçada özellikleri verilen kişi aşağıdaki düşünce türlerinden hangisinin yazarıdır?
DDoğru cevap
Açıklama
Parçada anlatılan kişinin edebi eserleri değerlendirme, tarafsız olma, edebiyat tarihine katkı sağlama gibi nitelikleri bir eleştirmenin görevleriyle örtüşmektedir. Bu nedenle doğru cevap eleştiridir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi dilekçenin özelliklerinden biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Dilekçeler resmi yazışma türlerinden biridir ve bu tür ayrımlar yapılmaz. Diğer tüm seçenekler, dilekçenin sahip olması gereken genel özellikleri yansıtır.
Soru 11
Şiirde tema ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
ADoğru cevap
Açıklama
Tema şiirin anlam yönünü belirlerken, kafiye şiirin ses düzeniyle ilgilidir. Her zaman aralarında doğrudan bir uyum olması gerekmez. Dolayısıyla A seçeneği yanlıştır.
Soru 12
Bir konuda uzmanlaşmış ve meşhur olmuş kişileri tanıtmak veya herhangi bir olayla ilgili bu kişilerin görüş ve düşüncelerini öğrenmek amacıyla önceden planlanan, hazırlanan sorularla yapılan konuşmalardır. Konuşma esnasında sorulan sorulara alınan cevaplar yeni sorular doğurabileceğinden esnektir. Bu konuşmalar, genellikle yazıya geçirilip gazete ve dergilerde yayımlanmaktadır.
Yukarıdaki parçada özellikleri verilen sözlü anlatım türü aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Mülakat, belirli bir konu üzerine uzman ya da tanınmış kişilerle yapılan, esnek yapıya sahip görüşmelerdir. Bu görüşmeler yazıya dökülerek basılı yayınlarda da yer alabilir.
Soru 13
Belli bir alandaki okuyucu tipine değil, daha genele hitap etmeyi amaçlar. Belirlenmiş bir tekniği yoktur. Formel ve informel olmak üzere iki alt türü vardır. Sohbet havasında, anekdotlarla, örneklemelerle, ironi ve hicivle çekici hâle getirilmiş serbest bir yazı türüdür.
Yukarıdaki parçada sözü edilen edebî tür aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Deneme, yazarın kendi düşüncelerini kanıtlama kaygısı gütmeden, içten bir üslupla kaleme aldığı serbest yazı türüdür. Parçada verilen nitelikler denemeyi tanımlar.
Soru 14
Karlar içinde donmuştun
Tuttun sıcacık ovaya indin
Baharın gözlerini ezdin
Nergisler üstünde dans ettin
Bozdun bütün büyüsünü canlı olmanın
Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?
ADoğru cevap
Açıklama
Ünlü daralması (a → ı / e → i) bu dizelerde yer almamıştır. Diğer seçeneklerdeki ses olaylarına örnek olan kelimeler dizelerde bulunmaktadır: “büyüsünü” (ünsüz benzeşmesi), “bozdun bütün” (ulama), “sıcacık” (ünsüz düşmesi) vb.
Soru 15
Ben insanı anlatıyorum ve insanlara kendi şahsımda pek fena yetişmiş bir örneğini gösteriyorum. Kendimi anlatırken söylediklerim değişik ve değişken olmakla beraber, hiç gerçeğe aykırı bir laf etmiyorum. Çünkü biliyorum ki her insanda insanlığın bütün hâlleri vardır.
Montaigne’nin yukarıdaki sözleri aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?
DDoğru cevap
Açıklama
Montaigne, denemenin kurucusu olarak kabul edilir. Kendi düşüncelerini içten ve samimi bir şekilde, kanıtlama amacı gütmeden yazması onun deneme türündeki yaklaşımını yansıtır.
Soru 16
….. daha genel bir dinleyici kitlesine, ….. ise konusunda uzmanlaşmış kişilerden oluşan topluluğa yani daha özel bir dinleyici kitlesine hitap eder. ….. sunan kişi, konunun uzmanıdır ve ileri sürdüğü görüşü kanıtlamak ister. ….. genel bir konu savunulur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Konferanslar genel halka yönelik sunumlar olup daha geniş bir dinleyici kitlesine hitap eder. Bildiri ise akademik camiada sunulan, kanıta dayalı sunumdur. Cümle yapısına en uygun sıralama A şıkkında verilmiştir.
Soru 17
Okuma sürecini başlatan ve böylece okunacak metnin, okuyucunun kullanacağı okuma stratejisinin belirlenmesinde etkili olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Okuma amaçları, okuyucunun bir metne neden ve hangi amaçla yöneldiğini belirler. Bu da okuma stratejilerinin ve metne yaklaşımın belirlenmesinde etkili olur.
Soru 18
….., kişinin belleğine doğuştan itibaren aktarılmaya başlayan ürün ve bir sistemin adıyken; ….. bireysel bir irade, anlama, kavrama yetisi işidir ve eylemi gerçekleştiren tarafından belirli bir anda uygulanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Dil, doğuştan gelen ve toplumsal bir sistemdir. Söz ise bireyin dil üzerinden gerçekleştirdiği, anlık üretimlerle ilgili fiilî konuşmadır. Doğru sıralama bu nedenle D şıkkıdır.
Soru 19
Konuşurken vurgu ve tonlamayla ilgili problem yaşamayan ancak telaffuzla ilgili hatalar yapan bir birey, aşağıdaki konuşma bozukluklarından hangisine sahiptir?
DDoğru cevap
Açıklama
Dizartri, merkezi sinir sistemi kaynaklı bir bozukluktur ve bireyin konuşma organlarını doğru kullanmasını engelleyerek telaffuz sorunlarına yol açar. Vurgu ve tonlama etkilenmez, ama sesletim bozulur.
Soru 20
I. Konferans
II. Açık oturum
III. Forum
IV. Panel
V. Münazara
Yukarıdaki sözlü anlatım türlerinin hangisinde tartışmaya yer verilmez?
BDoğru cevap
Açıklama
Konferanslarda bir kişi tarafından bilgi aktarımı yapılır ve tartışma yer almaz. Diğer türlerde (açık oturum, forum, panel, münazara) dinleyici veya katılımcılarla tartışma mümkündür.