Türk Dili-2 Ara Sınav (Vize)

Yazmaya başlamadan önce yazının amacı, hedef kitlesi, konusu, anlatım biçimi ve türü belirlenmelidir; bunlar yazının planını şekillendirir. Yazının uzunluğu ise bu temel kararların doğal bir sonucu olarak ortaya çıkar ve önceden belirlenmesi gereken temel unsurlardan sayılmaz.

Yazılı anlatım; okuma, yazma, cümle kurma ve noktalama işaretlerini doğru kullanma becerilerine dayanır. Konuşma eylemi ise sözlü anlatımın temelidir. Bu yüzden yazılı anlatımın dayanmadığı unsur konuşma eylemidir.

Yazılı bir metnin iskeleti dört bölümden oluşur: başlık, giriş, gelişme ve sonuç. Başlık bazen ayrı tutulsa da bu yaklaşımda iskeletin parçası olarak sayılır; bu yüzden cevap 4'tür.

Gelişme bölümü, girişte ortaya konan konunun ayrıntılarıyla açıklandığı, düşüncelerin örnek ve kanıtlarla desteklendiği bölümdür; bu nedenle yazının omurgası olarak kabul edilir. Giriş konuyu tanıtır, sonuç ise varılan yargıyı özetler.

Etkili bir kompozisyon yazmak için hayatı doğru anlamak, anladıklarını doğru değerlendirmek, bilgileri doğru aktarmak ve dilin kurallarına hâkim olmak gerekir. Hitabet (güzel konuşma) yeteneği ise sözlü anlatımla ilgilidir; yazılı kompozisyonun unsuru değildir.

Kompozisyonda paragraflar işlevlerine göre betimleme, olay (öyküleme), duygu ve düşünce paragrafı olarak sınıflandırılır. "Düzenleme paragrafı" diye bir paragraf çeşidi yoktur.

Paragraflar dört çeşit olarak sınıflandırılır: betimleme, olay, duygu ve düşünce paragrafı. Bu yüzden cevap 4'tür.

Giriş bölümü kısa ve ilgi çekici olmalı, konuyu tanıtmalı ve önceki bir cümleye bağlı bir ifadeyle başlamamalıdır. Konuyla ilgili örneklerin verilmesi ise düşüncelerin açıklanıp desteklendiği gelişme bölümünün işidir. Bu yüzden D şıkkı girişin özelliği değildir.

Yazılı anlatımın genel karşılığı kompozisyondur; kompozisyon, duygu ve düşüncelerin belli bir plan dahilinde yazıya dökülmesi anlamına gelir. Roman, öykü ve makale ise yazılı anlatımın yalnızca belirli türleridir; bu yüzden kavramın kendisini karşılamaz.

Yazılı anlatımın yapısı başlık, giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Sesletim ise sesleri doğru çıkarmakla ilgili olup sözlü anlatımın bir unsurudur; yazılı anlatımın yapısında yer almaz.