Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 2
Bilimsel araştırma sürecinde kişisel deneyimlerin ve inançların bir kenara bırakılarak sadece gözlemler ya da deneylerden elde edilen bilgiler çerçevesinde çalışmanın yürütülmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki ifadede vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Kişisel inanç ve deneyimleri bir kenara bırakıp yalnızca gözlem ve deneyden elde edilen verilere dayanmak, ampirik (deneysel) yaklaşımın temelidir. Skolastik düşünce ise gözlem yerine dogmalara ve otoriteye dayanır. Metin öznelliği değil nesnelliği vurguladığı için doğru cevap A'dır.
Soru 3
Sıfır hipotez aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde tanımlanmıştır?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Sıfır (null) hipotez, karşılaştırılan iki koşul veya grup arasında bir farklılık bulunmadığını öne süren hipotezdir. Araştırmacı genellikle verilerle bu hipotezi reddetmeye çalışır. C şıkkındaki "anlamlı farklılık bulunduğu" iddiası ise alternatif hipotezin tanımıdır.
Soru 4
Bilimsel araştırmada geçerlilik aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Geçerlilik, bir ölçme aracının ya da çalışmanın ölçmeyi amaçladığı özelliği başka bir özellikle karıştırmadan ölçebilmesidir. Ölçümlerin tutarlı ve tekrarlanabilir olması ise güvenirliktir; D şıkkı bu iki kavramı karıştırır. Konunun güncel olması veya katılımcı sayısı geçerliliğin tanımı değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bir makalede bulunması gereken bölümlerden değildir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bilimsel makalenin temel bölümleri başlık, özet, giriş, yöntem, bulgular, tartışma/sonuç ve kaynakçadır. "Yenilikler" adında standart bir makale bölümü yoktur; bu yüzden E şıkkı doğru cevaptır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel makalelerde bulunan bölümlerden biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bilimsel makaleler giriş, yöntem, bulgular, sonuç ve kaynakça gibi bölümlerden oluşur. Olay örgüsü ise roman, hikâye gibi kurgusal anlatı türlerine ait bir unsurdur; bilimsel makalede yer almaz.
Soru 7
Bu etik ihlal biçiminde başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi gösterilmesi söz konusudur.
Yukarıda tarih edilen bilimsel araştırma süreçlerindeki etik ihlal biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Başkasının fikir, yöntem, veri veya eserini uygun atıf yapmadan kısmen ya da tamamen kendi eseri gibi sunmak intihaldir (aşırma). Sahtecilik olmayan verileri uydurmak, çarpıtma verileri değiştirmek, tekrar yayım ise aynı çalışmayı birden fazla kez yayımlamaktır.
Soru 8
Bu etik hilal biçiminde, bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunması söz konusudur.
Yukarıda tarih edilen bilimsel araştırma süreçlerindeki etik ihlal biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bir araştırmanın sonuçlarını bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara bölüp ayrı ayrı yayımlamak ve bunları farklı yayınlar gibi sunmak dilimlemedir. Tekrar yayım (D) ile karıştırılmamalıdır: tekrar yayımda aynı sonuçlar yeniden yayımlanır, dilimlemede ise tek çalışma parçalara ayrılır.
Soru 9
Bilimsel bir çalışmada iki koşul/grup arasında farklılık olduğunu söyleyebilmek için, diğer bir deyişle sıfır hipotezi reddedebilmek için en az yüzde kaç oranında farklılaşmanın sağlanması gerekmektedir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bilimsel çalışmalarda genellikle 0,05 anlamlılık düzeyi kullanılır; yani bulunan farkın şans eseri olma olasılığı %5'ten az olmalıdır. Bu da en az %95 güvenle farklılık olduğunu söyleyebilmek anlamına gelir. Bu koşul sağlanınca sıfır hipotez reddedilir.
Soru 10
Bilimsel bir çalışmada aynı koşullar altında sürekli olarak aynı sonuçların alınması ve aynı konu alanında belirli miktarda araştırma sonucunda genellenebilir vargılara ulaşılabilmesi gerekir.
Yukarıda bilimsel araştırma yöntemine ilişkin vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Aynı koşullarda tekrar tekrar aynı sonuçların alınması ve böylece genellenebilir sonuçlara ulaşılması, çalışmanın tekrarlanabilirliği ile ilgilidir. Bilimsel bilginin güvenilir sayılması için başka araştırmacıların çalışmayı tekrarlayarak benzer sonuçlar elde edebilmesi gerekir.
Soru 11
Bilimsel makaledeki bu bölümde ilgili makaleyi okumadan, makalenin bütün bölümleri hakkında bilgi almak mümkündür. Bu bölüm makalenin küçük bir versiyonu gibidir. Okurların da başlıktan sonra bakması gereken ilk bölüm burasıdır. Çünkü bu bölüm ile yazının tamamının içeriğine ilişkin bilgi almak, fikir sahibi olmak mümkündür.
Yukarıda tanımlanan bölüm bilimsel makalenin hangi bölümü ile ilgilidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Okuyucunun makalenin tamamını okumadan amaç, yöntem, bulgular ve sonuç hakkında fikir edinmesini sağlayan, makalenin küçük bir versiyonu niteliğindeki bölüm özettir. Başlıktan hemen sonra yer alır. Giriş ise konuyu ve problemi tanıtır, tüm bölümleri özetlemez.