Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 2
Divan edebiyatı adlandırması için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Divan edebiyatı için Eski Türk edebiyatı, Klasik Türk edebiyatı, Osmanlı edebiyatı, Yüksek Zümre edebiyatı gibi adlar kullanılır. "Genel Türk edebiyatı" ise tüm Türk boylarının ve dönemlerin edebiyatını kapsayan çok daha geniş bir kavramdır; Divan edebiyatının adı olarak kullanılmaz.
Soru 3
Eski Türk edebiyatına “klasik edebiyat” denmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Eski Türk edebiyatına "klasik" denmesinin sebebi, kendine özgü, yerleşik ve uzun süre değişmeden uygulanan kurallarının (aruz, nazım şekilleri, mazmunlar) olmasıdır. Fars edebiyatından etkilenmiş olması bu adlandırmanın gerekçesi değildir.
Soru 4
Klasik Türk edebiyatı şairlerinin çoğu hangi sınıftandır?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Klasik Türk edebiyatı şairlerinin çoğu medrese eğitimi almış, kadılık, müderrislik gibi görevlerde bulunmuş ilmiye sınıfı mensuplarıdır. Aruz, Arapça ve Farsça bilgisi gerektiren bu edebiyat, medrese kültürüyle iç içedir.
Soru 5
Devriyenin konusu aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Devriye, tasavvufi bir şiir türüdür ve devir (dönüş) kavramını işler: varlığın Allah'tan ayrılarak maddi âleme inişi ve olgunlaşarak yeniden O'na dönüşü anlatılır. Bu yüzden D şıkkı devriyenin konusunu doğru ifade eder.
Soru 6
Naatların konusu aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Naat, Hz. Peygamber'i övmek için yazılan şiirlerdir. Allah'ın birliğini anlatan şiire tevhid, Allah'a yalvarmayı konu alana münacat, padişah ve devlet büyüklerini övene ise kaside (methiye) denir.
Soru 7
Göz yaşı encümini rehber idinmezse eger
Şeb-i gamda iremez âşık-ı gümrâh sana
Yukarıdaki beyitte geçen “rehber” kelimesinin anlamı hangi seçenekte yer almıştır?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
"Rehber", yol gösteren, kılavuz anlamına gelir. Beyitte şair, gözyaşı yıldızlarını (encüm) kılavuz edinmeyen yolunu şaşırmış âşığın gam gecesinde sevgiliye ulaşamayacağını söyler. "Encüm" yıldızlar demektir; bu yüzden "yıldız" şıkkı çeldiricidir.
Soru 8
Nefes kelimesi kaçıncı yüzyıldan itibaren şiir anlamında kullanılmıştır?
CDoğru cevap
Soru 9
Hoş olur sohbet-i mey gicede mehtâb olıcak
Nûr saç meclise gel kim dimişüz mâh sana
Yukarıdaki beyitte geçen “mâh” kelimesinin anlamı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
"Mâh" Farsça kökenli bir kelime olup "ay" anlamına gelir. Beyitte mehtaplı gecede şarap sohbetinin güzel olacağı söylenir ve sevgiliye "sana ay dedik, gel meclise nur saç" denir; ay ile nur saçmak arasındaki ilgi de bu anlamı destekler.
Soru 10
Cânlar cânını buldum bu cânum yağma olsun
Assı ziyândan geçdüm dükkânum yağma olsun
Yakarıdaki beytin ikinci mısrasında geçen “ziyân” kelimesinin anlamı, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
"Ziyân" zarar, kayıp anlamına gelir. Beyitte "assı" (fayda, kâr) ile "ziyân" karşıt anlamlı kelimelerdir: şair kârdan da zarardan da geçtiğini söyler. Bu nedenle "fayda, kazanç" (C) "assı"nın anlamıdır, "ziyân"ın değil.
Soru 11
Ben benligümden geçdüm gözüm hicâbın açdum
Dost vaslına erişdüm gümânum yağma olsun
Yukarıdaki beyitte geçen “hicâb” kelimesinin anlamı hangi şıkta doğru verilmiştir?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
"Hicâb" perde, örtü anlamına gelir. Beyitte şair benliğinden geçtiğini ve gözündeki perdeyi açtığını, böylece dosta (Allah'a) kavuştuğunu söyler; tasavvufta hicab, insanla hakikat arasındaki perdedir.