Divan edebiyatı; Eski Türk edebiyatı, Klasik Türk edebiyatı, Osmanlı edebiyatı, Yüksek Zümre (Saray) edebiyatı gibi adlarla da anılır. 'Genel Türk edebiyatı' ise tüm Türk boylarının ve dönemlerinin edebiyatını kapsayan geniş bir kavramdır; Divan edebiyatının adı değildir.
Auzef Türk Dili 2 Ünite -6
Kaynak: https://lolonolo.com/2022/04/22/auzef-turk-dili-2-unite-6/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
Klasik Edebiyat
Klasik Edebiyat
Eski Türk edebiyatına 'klasik edebiyat' denmesinin sebebi, aruz ölçüsü, nazım biçimleri ve mazmunlar gibi kendine özgü, yerleşik kurallarının bulunmasıdır. 'Klasik' kavramı, kuralları belirlenmiş ve örnek alınan sanat anlayışını ifade eder.
Klasik Türk edebiyatı şairlerinin çoğu medrese eğitimi almış kadı, müderris, şeyhülislam gibi ilmiye sınıfı mensuplarıydı. Baki ve Şeyhülislam Yahya gibi şairler bunun bilinen örnekleridir.
Devriye, tasavvufi bir şiir türüdür ve varlığın (ruhun) Allah'tan ayrılarak maddi âleme inişini ve olgunlaşarak yeniden O'na dönüşünü (devr) anlatır. Adını da bu döngüden alır.
Naat, Hz. Peygamber'i övmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Tanrı'nın birliğini anlatan şiirler tevhid, Tanrı'ya yalvarmayı konu alanlar ise münacat olarak adlandırılır.
Şeb-i gamda iremez âşık-ı gümrâh sana
Yukarıdaki beyitte geçen “rehber” kelimesinin anlamı hangi seçenekte yer almıştır?
'Rehber' kelimesi Farsça kökenli olup 'yol gösteren, kılavuz' anlamına gelir. Beyitte şair, gözyaşı yıldızlarını (encüm) kılavuz edinmeyen yolunu şaşırmış âşığın gam gecesinde sevgiliye ulaşamayacağını söyler.
Nûr saç meclise gel kim dimişüz mâh sana
Yukarıdaki beyitte geçen “mâh” kelimesinin anlamı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
'Mâh' Farsça kökenli bir kelimedir ve 'ay' anlamına gelir. Beyitte şair, sevgilinin yüzünü aya benzetir ve 'meclise nur saç, gel; biz sana ay dedik' der. 'Mehtap' da ay ışığı demektir.
Assı ziyândan geçdüm dükkânum yağma olsun
Yakarıdaki beytin ikinci mısrasında geçen “ziyân” kelimesinin anlamı, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
'Ziyân' kelimesi 'zarar, kayıp' anlamına gelir; dizedeki 'assı' ise 'kâr, fayda' demektir. Yunus Emre 'kârdan da zarardan da geçtim' diyerek dünyalık hesapları bıraktığını ifade eder.
Dost vaslına erişdüm gümânum yağma olsun
Yukarıdaki beyitte geçen “hicâb” kelimesinin anlamı hangi şıkta doğru verilmiştir?
'Hicâb' Arapça kökenli bir kelime olup 'perde, örtü' anlamına gelir. Beyitte 'gözüm hicâbın açdum' ifadesi, gözündeki perdeyi kaldırıp hakikati gördüğünü anlatır.