Auzef Türk Dili 2 Ünite -7

Mısra sonlarında ikiden fazla sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyeye zengin kafiye denir. Tek ses benzerliği yarım kafiye, iki ses benzerliği tam kafiyedir; yazılışı aynı anlamı farklı sözcüklerle yapılana cinaslı kafiye denir. Redif ise kafiyeden sonra gelen, görevi ve anlamı aynı ek ya da sözcüklerdir.

Aynı veya benzer ünsüzlerin (sessiz harflerin) tekrarıyla sağlanan ahenge aliterasyon denir. Ünlülerin (sesli harflerin) tekrarıyla oluşan ahenk ise asonanstır; bu iki terim sık karıştırılır. Vezin ölçü, nakarat ise şiirde tekrarlanan dize ya da dizelerdir.

Aşk, ayrılık, ölüm, özlem gibi bireysel duyguları coşkulu bir dille işleyen şiir türü lirik şiirdir. Didaktik şiir öğretici, epik şiir kahramanlık, pastoral şiir doğa ve kır hayatı konularını işler; dramatik şiir ise sahnelenmeye uygun, olaya dayalı şiirdir.

Dize sonlarında tekrarlanan, yazılışı, anlamı ve görevi aynı olan ek ya da sözcüklere redif denir. Şiirde iç ahengi güçlendirmek için aynı ünsüzlerin sık tekrarına ise aliterasyon adı verilir. Bu yüzden boşluklara sırasıyla "redif – aliterasyon" (B) gelir.

Şairane bir duygu, düşünce veya nükteyi kısa, yoğun ve etkileyici biçimde, ancak ölçü ve uyak kullanmadan düzyazıyla anlatan türe mensur şiir (düzyazı şiir) denir. Manzum ise ölçülü ve uyaklı nazım biçimini ifade eder; asonans ve aliterasyon da birer ahenk unsurudur, tür değildir.

Şiirde önce kafiye (uyak), ondan sonra redif gelir; yani redif uyaktan sonra yer alır. Bu nedenle "Redif, uyaktan önce bulunur." ifadesi bilgi yanlışıdır. Diğer şıklardaki bilgiler doğrudur: redif olmadan uyak bulunabilir, tek ses benzerliği yarım uyak, ikiden çok ses benzerliği zengin uyaktır.