Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 2
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Annesini sevmesine rağmen sık sık tartışıyordu' cümlesinde 'annesini' nesnesi yalnızca 'sevmek' fiiline aittir; 'tartışmak' fiili ise kiminle tartışıldığını bildiren bir tümleç ('onunla') ister. Bu tümleç eksik olduğu için cümlede anlatım bozukluğu vardır.
Soru 3
“Deyimlerin yanlış kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur.”
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde deyim, anlatım bozukluğuna neden olmayacak şekilde doğru kullanılmıştır?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Ağzına geleni söylemek' öfkeyle düşünmeden kaba sözler söylemek demektir ve 'çok kızmıştı' bağlamına uygundur. A'daki 'etekleri zil çalmak' çok sevinmek, C'deki 'kulak kabartmak' gizlice dinlemek anlamına geldiği için bağlama uymaz; B'de 'göze batmak' istenmeyen biçimde dikkat çekmektir. E'deki 'elinden geleni ardına koymamak' ise genellikle kötülük yapma bağlamında kullanılır.
Soru 4
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
İnsan dışındaki varlıkları bildiren çoğul öznelerle yüklem tekil kullanılır. E şıkkında özne 'odunlar' cansız bir varlık olduğu halde yüklem 'dizildiler' şeklinde çoğul çekimlenmiştir; doğrusu 'dizildi' olmalıdır.
Soru 5
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
A şıkkında 'defteri' belirtili nesnesi 'inceliyor' fiiline aittir; 'bir şeyler yazıyordu' yargısı ise nereye yazıldığını bildiren dolaylı tümleç ('deftere' / 'ona') ister. -i hali -e halinin yerine geçemeyeceği için dolaylı tümleç eksikliği vardır.
Soru 6
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde çatı uyumsuzluğu’ndan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Bir cümlede birbirine bağlanan fiillerin çatısı (etken-edilgen) uyumlu olmalıdır. E şıkkında 'çalışıp' etken, 'gelindi' ise edilgendir; doğrusu 'Çok çalışılıp bugüne kadar gelindi' veya 'Çok çalışıp bugüne kadar geldik' olmalıdır.
Soru 7
“Bundan böyle artık tek başınasın!” cümlesindeki anlatım bozukluğu aşağıdaki işlemlerden hangisi gerçekleştirilirse düzelir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Bundan böyle' ve 'artık' aynı anlamı ('bu andan sonra') taşır; ikisinin birlikte kullanılması gereksiz sözcük kullanımıdır. 'Artık' çıkarılırsa cümle 'Bundan böyle tek başınasın!' şeklinde düzelir.
Soru 9
“Cümlede, gereksiz kelime kullanımı anlatım bozukluğuna neden olur.”
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu tanıma uyan bir anlatım bozukluğu vardır?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Kılı kırk yarmak' deyimi zaten bir konuda aşırı titiz ve hassas davranmak anlamına gelir. 'Çok hassastı' ifadesiyle aynı anlamı tekrar ettiği için cümlede gereksiz sözcük kullanımından doğan anlatım bozukluğu vardır.
Soru 10
“Cümlede, birbiri ile çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna sebep olur.” açıklamasındaki anlatım bozukluğunun bir örneği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde vardır?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Kesinlikle' kesinlik, 'olabiliriz' ise olasılık bildirir. Birbiriyle çelişen bu iki ifadenin aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğudur; 'büyük ihtimalle tanışmış olabiliriz' gibi düzeltilmelidir.
Soru 11
“Anlatım sırasında yapılan mantık hataları anlatım bozukluğuna neden olur.” Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bunun bir örneği bulunmaktadır?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'X şöyle dursun Y bile...' kalıbında küçük olan durumdan büyük olana doğru gidilir. Üniversiteyi kazanmak liseyi bitirmekten daha zor olduğu için cümle mantıksal olarak ters kurulmuştur; doğrusu 'Üniversiteyi kazanmak şöyle dursun liseyi bile bitiremedi' olmalıdır.
Soru 12
“Deyimler ve atasözleri kalıplaşmış ifadelerdir. Sözcüklerin yerleri değiştirilemez, yerlerine başka sözcükler kullanılamaz.” Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Atasözünün doğru biçimi 'El elin eşeğini türkü çağırarak arar'dır. A şıkkında 'türkü' yerine 'şarkı' kullanılarak kalıplaşmış ifadenin sözcüğü değiştirilmiştir; bu da anlatım bozukluğuna yol açar.