Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 2
Roman, hikaye gibi türler aşağıdaki metin türleri sınıfından hangisine dahildir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Roman ve hikaye, olayları, kişileri, zaman ve mekânı kurgulayarak bir olay örgüsü içinde anlatan türlerdir; bu yüzden anlatısal (öyküleyici) metinler sınıfına girer. Açıklayıcı metinler bilgi verir, kanıtlayıcı metinler ise bir görüşü ispatlamaya çalışır.
Soru 3
Bir metin için tutarlılık ve bağdaşıklık kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Tutarlılık metindeki bilgilerin anlamca birbiriyle ilişkili ve çelişkisiz olmasını, bağdaşıklık ise cümleler arasında dil bilgisel bağların (bağlaç, zamir vb.) kurulmasını ifade eder. A şıkkı bu iki kavramı birlikte doğru tanımlar; B konu ve ana düşünceyi, C ise anlatı unsurlarını anlatır.
Soru 4
Aşağıdaki okuma biçemlerinden hangisi okumanın fiziksel yönüne vurgu yapmaktadır?
DDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Sesli ve sessiz okuma, ses organlarının kullanılıp kullanılmamasına, yani okumanın fiziksel yönüne dayanan ayrımdır. Metin kaynaklı-zihin kaynaklı ve etkileşimli okuma bilişsel süreçle, yoğun-yaygın okuma ise okuma amacı ve kapsamıyla ilgilidir.
Soru 5
Aşağıda aşamaları tanımlanan okuma biçemi seçeneklerden hangisidir?
• Gözler odaklanır.
• Metnin geneline bakılır.
• Anlama ilişkin düşünülür ve yordama yapılır.
• Anlamı sınamak için tümcelere bakılır.
• Daha fazla denetim için sözcüklere bakılır.
• Henüz emin olunmadıysa harfler incelenir.
• Yeniden anlam yorumlarına dönülür
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Verilen aşamalarda okur önce metnin geneline bakıp anlama dair tahmin (yordama) yapıyor, sonra bu tahmini tümce, sözcük ve en son harf düzeyinde sınıyor. Bu 'yukarıdan aşağıya' süreç, okurun ön bilgisinden yola çıkan zihin kaynaklı okumadır. Metin kaynaklı okumada ise süreç harflerden başlar.
Soru 6
• Gözler metne odaklanır.
• Harfler tanımlanır/ sesletilir.
• Sözcükler tanımlanır.
• Sözcükler dilbilgisel sınıflara ve tümce yapılarına ayrılır.
• Tümceler anlamlandırılır.
• Anlamlandırma sonucunda düşünme meydana gelir.
Yukarıda aşamaları tanımlanan okuma biçemi seçeneklerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Aşamalar harf tanımadan başlayıp sözcük, tümce ve en sonunda anlama doğru ilerliyor. Dilsel birimlerin küçükten büyüğe çözüldüğü bu 'aşağıdan yukarıya' süreç metin kaynaklı okumadır. Zihin kaynaklı okumada ise okur önce genel anlamı tahmin eder.
Soru 7
Bu okuma biçemi metnin geneline hızlı bir biçimde göz gezdirilerek gerçekleştirilir. Amaç; konunun ayrıntılara girilmeden ana hatlarıyla kavramaktır.
Yukarıda tarif edilen okuma biçemi aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Metnin geneline hızlıca göz gezdirerek, ayrıntıya girmeden ana hatlarını kavramayı amaçlayan okuma biçemi gözden geçirerek okumadır. Tarayarak okuma ise metindeki belirli bir bilgiyi bulmaya yöneliktir; bu ikisi sık karıştırılır.
Soru 8
Bu okuma biçeminde belirli bilgi parçalarının bulunması amaçlanmaktadır. Sözgelimi bir tiyatro ilanında tiyatronun gününü ve saatin öğrenmek için hızlıca bu bilgiye ulaşmaya çalışırız ve diğer bilgi birimlerini atlarız.
Yukarıda tarif edilen okuma biçemi aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Metindeki belirli bir bilgiyi (ör. tiyatro ilanındaki gün ve saat) bulmak için diğer bilgileri atlayarak hızla yapılan okumaya tarayarak okuma denir. Gözden geçirerek okumada ise amaç belirli bir bilgi değil, metnin genel içeriğini kavramaktır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi zihin kaynaklı okuma biçeminin taşıdığı risklerden birisidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Zihin kaynaklı okumada okur, ön bilgisinden ve dünya bilgisinden yola çıkarak metnin anlamını tahmin eder. Bu durum, okurun metinde aslında bulunmayan anlamlar yüklemesi riskini doğurur. Ayrıntılı ve yavaş okuma ise metin kaynaklı okumanın sorunudur.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi metin kaynaklı okuma biçeminin taşıdığı risklerden birisi değildir?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Metin kaynaklı okumanın riskleri; harf ve sözcüklerden yola çıkmanın uzun sürmesi, parçalardan bütün anlamı kurmanın zorluğu ve okurun mevcut bilgisine/dünya bilgisine önem verilmemesidir. 'Daha fazla sesletim hatası yapılması' ise bu okuma biçeminin bir riski olarak sayılmaz; aksine okur harf ve sözcüklere dikkatle odaklanır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi okuma becerisi ile ilgili yanlış bir ifadedir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Okuma, okurun metindeki bilgiyi ön bilgisiyle birleştirerek anlam kurduğu aktif bir bilişsel süreçtir. Bu yüzden 'pasif bir beceridir' ifadesi yanlıştır. Okumanın sonradan edinilmesi, konuşmadan geç gelişmesi ve okuma amacının biçemi belirlemesi ise doğrudur.