Yazmaya başlamadan önce yazının amacı, hedef kitlesi, konusu ve anlatış biçimi ile türü belirlenir. Yazının uzunluğu ise önceden belirlenmesi zorunlu olan bir unsur değildir; içerik ve türe bağlı olarak yazma sürecinde şekillenir.
Auzef Türk Dili 2 Ünite -5
Kaynak: https://lolonolo.com/2022/04/22/auzef-turk-dili-2-unite-5/
📖 Konu özeti (sınav öncesi tekrar)
Yazılı Anlatım
Yazılı Anlatım
Yazılı anlatım okuma birikimine, cümle kurma becerisine, yazma eylemine ve noktalama işaretlerine dayanır. Konuşma eylemi ise sözlü anlatımın temelidir; yazılı anlatımın dayandığı unsurlar arasında yer almaz.
Yazılı bir metnin iskeleti başlık, giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere dört bölümden oluşur. Başlık metnin içeriğini yansıtır; giriş, gelişme ve sonuç ise planın temel bölümleridir.
Gelişme bölümü, konunun bütün ayrıntılarıyla açıklandığı, düşüncelerin örnek ve kanıtlarla desteklendiği bölümdür; bu yüzden yazının omurgası olarak kabul edilir. Giriş konuyu tanıtır, sonuç ise toparlar.
Etkili bir kompozisyon için hayatı doğru anlamak, anladıklarını değerlendirmek, bilgileri doğru aktarmak ve dil kurallarına hakim olmak gerekir. Güçlü bir hitabet (topluluk önünde konuşma) yeteneği ise sözlü anlatımla ilgilidir; yazılı kompozisyonun temel unsuru değildir.
Kompozisyonda paragraflar içeriklerine göre betimleme, duygu, olay ve düşünce paragrafları olarak sınıflandırılır. 'Düzenleme paragrafı' diye bir paragraf çeşidi yoktur.
Paragraflar içeriklerine göre dört çeşide ayrılır: betimleme (tasvir), duygu, olay ve düşünce paragrafı. Bu nedenle cevap 4'tür.
Giriş bölümü kısa ve ilgi çekici olmalı, konuyu tanıtmalı ve önceki bir cümleye bağlanan bir öğeyle başlamamalıdır; düşünce yazılarında tanımlama ve açıklama kullanılır. Konuyla ilgili örneklerin gösterilmesi ise gelişme bölümünün işidir.
Yazılı anlatımın genel karşılığı kompozisyondur; kompozisyon, duygu ve düşüncelerin belirli bir plan içinde yazıyla anlatılmasıdır. Roman, öykü ve makale ise yazılı anlatımın yalnızca birer türüdür; kavramın tamamını karşılamaz.
Yazılı anlatımın yapısı başlık, giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Sesletim (telaffuz) ise sözlü anlatıma ait bir unsurdur; yazının yapısında yer almaz.