Paragraf Oluşturma Ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
Paragraf Oluşturma Ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
10 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
I. Bir insan kuşların sesiyle uyandığı için de mutlu olabilir.
II. Çünkü mutluluk uzaklarda değil, ruhunuzda gizlidir.
III. Birçok insan mutluluğun formülünü bilir.
IV. Hatta kuşlarla birlikte şarkılar da söyleyebilir.
V. Fakat çoğu insan dünya üzerinde kendini mutlu edecek bir şeyin olmadığını söyler.
Numaralanmış cümlelerin anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Paragraf genel yargıyla başlar: 'Birçok insan mutluluğun formülünü bilir' (III). Ardından 'Fakat' ile karşıt durum gelir (V). Sonra mutluluğun basit şeylerde olabileceği örneklenir (I, ardından 'Hatta' ile IV) ve 'Çünkü' ile gerekçe verilerek bitirilir (II). Sıralama: III-V-I-IV-II.
Soru 2
I. Tarihî camilerle karşılaştırıldığında onlardan hiçbir eksiği yoktur.
II. Ayrıca caminin alt kısmında kütüphane, ticarethane ve bir de otopark vardır.
III. Kocatepe Cami, Ankara’nın en büyük camilerinden biridir.
IV. Mimarisi etkileyicidir.
V. 1967 yılında inşasına başlanan cami, 1987 yılında tamamlanmıştır.
Numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak bir biçimde sıralandığında hangisi baştan ikinci olur?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Paragraf, konuyu tanıtan 'Kocatepe Camii, Ankara'nın en büyük camilerinden biridir' (III) cümlesiyle başlar. Ardından caminin yapım tarihi (V), mimarisi (IV), tarihî camilerle karşılaştırması (I) ve 'Ayrıca' ile ek bilgiler (II) gelir. Bu yüzden baştan ikinci cümle V'tir.
Soru 3
Bir konuyu açıklamak ve savunmak için yazılan resmî yazılara makale denir. Makale hayatımıza Tanzimat döneminde Şinasi ile girmiştir. Şinasi, makalelerini Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr gazetelerinde yayımlamıştır. Bu dönemde gelişme gösteren makale, Servet-i Fünûn topluluğu ile daha başarılı örnekler kazanmıştır. Cenap Şahabettin, Ziya Gökalp, Fuad Köprülü, Yakup Kadri Karaosmanoğlu edebiyatımızda isim yapmış makale yazarlarındandır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi kullanılmıştır?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Parçada makale türü tanımlanıyor ve tarihî gelişimi anlatılırken Şinasi, Cenap Şahabettin, Ziya Gökalp, Fuad Köprülü, Yakup Kadri gibi makale yazarları örnek olarak sıralanıyor. Bu nedenle örneklemeden yararlanılmıştır.
Soru 4
İzmir’de bulunan Dede Dağı’nın zirvesi cennet gibi bir yer. Alanın bir yüzü baraj gölüne bakıyor. Dağın zirvesindeki bu su kütlesi ormanla birlikte insanın içini rahatlatan bir ruh güzelliği sunuyor. Havanın açık olduğu vakitlerde Dede Dağı’ndan bütün İzmir’i seyretmek insana tadına doyulmaz bir keyif veriyor.
Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Parçada Dede Dağı'nın zirvesi 'cennet gibi bir yer' ifadesiyle cennete benzetilmiştir; 'gibi' edatıyla kurulan bu ifade bir benzetmedir. Parçada tanım, alıntı ya da kişileştirme bulunmamaktadır.
Soru 5
Ayasofya, Doğu Roma İmparatorluğu’nun İstanbul’da yapmış olduğu en büyük kilise olup aynı yerde üç kez inşa edilmiştir. Fatih Sultan Mehmet’in 1453 yılında İstanbul’u fethetmesiyle bu tarihî mekân camiye çevrilmiştir. 1 Şubat 1935 tarihinden itibaren ise cami, müze olarak yerli ve yabancı turistlerin ziyaretine açılmıştır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi kullanılmıştır?
DDoğru cevap
⚠️ Cevap anahtarı tartışmalı: Parçada belirgin olarak tarih ve sayılar (1453, 1 Şubat 1935, 'üç kez') kullanılmış; karşılaştırma yok. E (sayısal verilerden yararlanma) daha doğru görünüyor.
Soru 6
İçimde boş kalan bir taraf bulunduğunu ve bu boşluğun bana adeta maddi bir eziklik verdiğini hissediyordum. Bir şey noksandı fakat bu neydi? Evden çıktıktan sonra bir şey unuttuğunu fark ederek duraklayan fakat unuttuğunun ne olduğunu bir türlü bulamayarak hafızasını ve ceplerini araştıran, nihayet, ümidini kesince aklı geride, ileri gitmek istemeyen adımlarla yoluna devam eden bir insan gibi üzüntülüydüm.
Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Anlatıcı kendi üzüntüsünü, evden çıkıp bir şey unuttuğunu fark eden ama ne olduğunu bulamayan bir insanın durumuna benzetiyor; 'bir insan gibi üzüntülüydüm' ifadesi açık bir benzetmedir. Parçada işitme duyusu, tanık gösterme veya karşılaştırma bulunmamaktadır.
Soru 7
Sosyal medya, adında medya olmasına rağmen geleneksel medyadan farklılık göstermektedir. Özgünlüğünü yaratan en önemli farklılığı, herhangi bir bireyin sosyal medyanın içeriğini yaratabilmesi, yorumda bulunabilmesi ve katkı sağlayabilmesidir. Sosyal medya metin, ses, video, resim paylaşımına olanak sağlamakta, bu özelliği ile de kullanıcılara geniş bir kullanım olanağı sunmaktadır. Artık bireyler sadece izleyici veya okuyucu değil, doğrudan bilgi yayan aktörlere dönüşmüşlerdir. Sosyal medya araçlarını kullanarak insanlar, düşüncelerini, fikirlerini, deneyimlerini dünya çapında paylaşma imkânı bulmaktadırlar.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
BDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Parçada sosyal medya, geleneksel medyayla karşılaştırılarak anlatılıyor: geleneksel medyadan farklı olarak herkesin içerik üretebilmesi ve bireylerin 'sadece izleyici değil' aktör olması vurgulanıyor. İki şeyin farklı yönlerinin ortaya konması karşılaştırmadır.
Soru 8
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır. Günlük hayatta bireylerin (gebe, emzikli, bebek, okul çocuğu, genç, yaşlı, işçi, sporcu, kalp-damar, şeker, yüksek tansiyon hastalığı, solunum yolu bozuklukları vb.) yaşa, cinsiyete, yaptığı işe, genetik ve fizyolojik özelliklerine ve hastalık durumuna göre değişen günlük enerjiye ihtiyacı vardır. Günlük alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olması durumunda, harcanamayan enerji vücutta yağ olarak depolanmakta ve obezite oluşumuna neden olmaktadır. DSÖ tarafından Asya, Afrika ve Avrupa’nın altı ayrı yöresinde yapılan ve 12 yıl süren MONICA çalışmasında 10 yılda obezite oranlarında %10-30 arasında bir artış saptandığı bildirilmiştir. Bakanlığımızca yapılan “Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması” ön çalışma raporuna göre Türkiye’de obezite sıklığı erkeklerde %20,5, kadınlarda ise % 41,0 olarak bulunmuştur.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
CDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
Parçanın başında obezite, DSÖ'ye dayanılarak 'sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi' olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle parçada tanımlama yapılmıştır. Bilgiler nesnel ve verilere dayalıdır; kişisel yorum, deyim veya mecaz kullanılmamıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olamaz?
EDoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
'Bu ilişki...' diye başlayan E cümlesi, daha önce sözü edilmiş bir ilişkiye gönderme yapmaktadır. Önceki bir cümleye bağlı olan ve 'bu, şu, bunun için, ancak' gibi bağlayıcılarla başlayan cümleler paragrafın giriş cümlesi olamaz.
Soru 10
(I) Köpekbalıkları et yemeleriyle bilinir.
(II) Ancak bilim insanları yakın bir zamanda bitkilerle beslenebilen bir köpekbalığı türü keşfetti.
(III) Bilim insanları 2007’de bu türün yavrusunun bağırsağında deniz yosununa rastlayınca bu konuya merak arttı.
(IV) Bu köpekbalığı türü üzerinde yapılan bir araştırmanın sonucunda üç haftalık %90’ı deniz yosunu ağırlıklı beslenme diyeti ile balıkların kilo kaybetmek yerine kilo aldıkları görüldü.
(V) Bitkilerle de beslenebilen bir köpekbalığı türünün bağırsakları bitkilerle beslenen hayvanlarınkinden farklı olarak uzun değil kısadır.
(VI) Araştırmacılar bu köpekbalıklarının bağırsaklarında bulunan mikroorganizmalar sayesinde bitkilerin sindirimini gerçekleştirdiklerini düşünüyorlar.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra düşüncenin akışına göre “Çekiç başlı köpekbalığı ailesinden olan bu köpekbalığı türü sığ sularda avlanıyor ve genellikle küçük yengeçler, karides ve küçük balıklarla besleniyor.” cümlesi getirilmelidir?
ADoğru cevap
Açıklama 🤖 Yapay zekâ açıklaması
II. cümle, bitkilerle beslenebilen bir köpekbalığı türünün keşfedildiğini söyleyerek bu türü ilk kez tanıtır. Verilen cümle 'bu köpekbalığı türü'nün hangi aileden olduğunu ve nasıl beslendiğini anlattığı için türün tanıtıldığı II. cümleden hemen sonra gelmelidir; III. cümle ise keşfin ayrıntısına geçer.