Orta

Dış Ticaret Politikası Araçları

Gümrük tarifeleri, kotalar, sübvansiyonlar ve tarife dışı engeller; korumacılık tartışmaları.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Gümrük tarifesinin refah etkilerini analiz etmek
  • Tarife dışı engelleri sıralamak
  • Korumacılık lehindeki argümanları eleştirel değerlendirmek

Gümrük tarifesi, ithalata konan vergidir: ithal malın iç fiyatını yükseltir → iç üretim artar, tüketim azalır, devlet vergi geliri elde eder; tüketici artığı azalır ve net refah kaybı (deadweight loss) oluşur. Küçük ülke dünya fiyatını etkileyemez; büyük ülke tarifeyle ticaret hadlerini iyileştirebilir (optimal tarife).

Tarife dışı engeller

Kota (ithalat kotası): miktar sınırı; fiyat etkisi tarifeye benzer ama gelir devlete değil lisans sahiplerine gider. İhracat sübvansiyonları, damping karşıtı vergiler (damping: ihracat fiyatının iç fiyatın/maliyetin altında satılması), teknik standartlar, sağlık-saniter önlemler ve bürokratik işlemler de gizli korumacılık araçlarıdır. Etkin koruma oranı, nihai maldaki tarife ile girdi tarifelerini birlikte hesaba katar.

Korumacılık argümanları

Yavru sanayi (infant industry): genç sanayiler öğrenme döneminde geçici korunmalıdır (List); riski korumacılığın kalıcılaşmasıdır. Diğer argümanlar: ulusal güvenlik, istihdam koruma, damping karşıtlığı ve dış ticaret açığının kapatılması. Serbest ticaret yanlıları uzun vadeli verimlilik ve tüketici refahı kayıplarını öne sürer; DTÖ kuralları tarife indirimlerini ve ayırımcılık yapmamayı (en çok kayrılan ülke ilkesi) esas alır.

🔑 Temel kavramlar

Gümrük tarifesiKotaİhracat sübvansiyonuTarife dışı engelEtkin korumaKorumacılıkYavru sanayi argümanı

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →