Orta

Dış Ticaret Teorileri: Mutlak ve Karşılaştırmalı Üstünlük

Smith'in mutlak üstünlüğü, Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlük modeli ve Heckscher-Ohlin yaklaşımı.

🎯 Öğrenme hedefleri

  • Mutlak ve karşılaştırmalı üstünlüğü sayısal örnekle ayırt etmek
  • Uzmanlaşma ve ticaret kazançlarını göstermek
  • Faktör donatımı teorisini açıklamak

Adam Smith (mutlak üstünlük): her ülke en ucuz ürettiği malda uzmanlaşıp ihraç etmeli, pahalıya ürettiğini ithal etmelidir; ticaret sıfır toplamlı değil, kazan-kazan oyunudur (merkantilizme karşı).

Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlüğü

Bir ülke iki malda da mutlak üstün olsa bile ticaret her iki tarafa kazandırır: her ülke görece daha verimli (fırsat maliyeti düşük) olduğu malda uzmanlaşır. Klasik örnek: İngiltere (kumaş) - Portekiz (şarap). Üstünlüğün ölçüsü mutlak maliyet değil, iç fırsat maliyetlerinin karşılaştırılmasıdır: ülke içinde 1 kumaş = 2 şarap iken dışarıda 1 kumaş = 1 şarap ise, kumaş üreticisi dış ticaretten kazanır.

Heckscher-Ohlin

Karşılaştırmalı üstünlüğün kaynağı faktör donatımı farklılıklarıdır: emek zengini ülke emek-yoğun malları (tekstil), sermaye zengini ülke sermaye-yoğun malları (otomobil) ihraç eder. Leontief paradoksu (ABD'nin emek-yoğun ihracatı) ve içinde bulunulan dönemin ülke içi ticaret (intra-industry) olgusu, yeni ticaret teorilerini (ölçek ekonomileri, ürün farklılaşması) doğurmuştur.

🔑 Temel kavramlar

Mutlak üstünlükKarşılaştırmalı üstünlükFırsat maliyetiUzmanlaşmaHeckscher-OhlinFaktör donatımı

Bu konudan sorular

Bu konudan soru çöz →