Veri Tabanı Tasarımı 2023-2024 Final

İkincil veri, başkaları tarafından daha önce toplanmış ve hazır bulunan veridir; bu nedenle düşük maliyetle ve hızlı elde edilir. İsteğe uygun toplanma ve amaca tam uyum ise birincil verinin avantajlarıdır.

Boyce-Codd normal formu (BCNF), her fonksiyonel bağımlılığın sol tarafının bir aday anahtar olmasını ister. Bir nitelik ya da nitelik grubunun birden fazla niteliğe fonksiyonel bağımlı olması bu kuralı bozar; bu nedenle durum BCNF'ye aykırıdır.

plaka zaten her aracı benzersiz biçimde tanımlayan bir niteliktir. Ders kapsamında tabloya ayrıca id eklenmesi aynı kaydı tanımlayan iki ayrı anahtar oluşturur ve bu durum ikinci normal forma aykırı kabul edilir.

Veri saklama türleri; geleneksel dosya saklama, hiyerarşik, ağ ve ilişkisel veri tabanlarıdır. Web servisler ise uygulamalar arasında veri alışverişini sağlayan iletişim yapılarıdır, bir veri saklama türü değildir.

id her kayıt için benzersizdir ve diğer tüm nitelikleri belirler; bu yüzden sol tarafa en uygundur. cinsiyet ve postaKodu birçok kayıtta tekrar eder, telefon numarası değişebilir ya da paylaşılabilir.

Nitel veri; ifade, durum, özellik gibi sayısal olmayan verilerdir (örneğin renk, görüş). Nicel veri ise ölçüm veya sayımla elde edilen sayısal verilerdir.

Fonksiyonel bağımlılığın sol tarafına benzersiz, kaydı tanımlayan nitelikler yazılır (seri, sicil, kimlik numarası gibi). aciklama serbest metin bir alandır; tekrar edebilir ve hiçbir kaydı belirleyemez. Bu yüzden sol tarafa uygun değildir.

Birinci normal form (1NF), her hücrenin tek (atomik) bir değer almasını zorunlu kılar. Örneğin bir telefon hücresine virgülle birden fazla numara yazmak 1NF'ye aykırıdır.

Bir taraftaki kayıt karşı tabloda birden fazla kayıtla eşleşebiliyor, ancak ters yönde en fazla bir kayıtla eşleşiyorsa ilişki bire çoktur. Örneğin bir müşterinin birden çok siparişi olabilir, ama her sipariş tek bir müşteriye aittir.

Tablolar arasındaki ilişki türleri bire bir, bire çok (veya çoğa bir) ve çoğa çoktur. "Çoğa az" diye bir ilişki türü yoktur.

Uçak yolculuğu veri tabanının temel varlıkları yolcu, uçuş, havalimanı ve personeldir. Havalimanı transferi ise uçuşun dışında kalan ayrı bir hizmettir; bu nedenle bulunması en uygunsuz tablodur.

Bir tablonun kendisiyle ilişkili olması (örneğin Personel tablosunda yönetici_id'nin yine Personel'e bağlanması) üst-alt ilişkisi kuran ağaç yapısı oluşturur. Bu yapı hiyerarşik veri tabanı yapısıdır.

Ders kapsamında tablo adları anlamlı, tekil, baş harfi büyük (PascalCase) ve Türkçe karakter içermeyecek şekilde verilir. Siparis bu kurallara uyar. SİSTEM tamamen büyük harf ve Türkçe karakterli, kullanıcı küçük harfli ve Türkçe karakterli, bilgi ise çok genel ve anlamsızdır.

Nakliye firmasının temel varlıkları araç, sürücü, ürün ve depodur. Vergi ise nakliye operasyonunun doğrudan bir varlığı olmadığı için bu veri tabanında bulunması en uygunsuz tablodur.

Sistem ayarları gibi başka hiçbir tabloyla ilişki kurmayan tablolara bağlantısız tablolar denir. Bunlar genellikle uygulamanın genel yapılandırma bilgilerini tutar.

Ders kapsamında tablo adları tekil, baş harfi büyük ve Türkçe karakter içermeyecek şekilde yazılır. Kullanici bu kurallara uyar. Kullanıcılar çoğul ve Türkçe karakterli, KULLANICI_TABLOSU tamamen büyük harfli, kullanıcılarTablosu ise hem çoğul hem Türkçe karakterlidir.

Bilgelik hiyerarşisi aşağıdan yukarıya veri → enformasyon → bilgi → bilgelik şeklindedir. Ham veri anlam kazanınca enformasyona, enformasyonlar birleşince bilgiye, bilgi yorumlanıp karar verilebilir hale gelince bilgeliğe dönüşür.

Yıldız şema, sürekli kayıt alan merkezi bir olgu (kayıt) tablosu ve onu çevreleyen tanım tablolarından oluşur. Otoyol geçişleri sürekli ve yoğun biçimde yeni kayıt üretir; merkezde geçiş tablosu, çevresinde araç, gişe gibi tablolar bulunur. Bu yüzden yıldız şemaya en uygun örnektir.

Banka veri tabanının temel varlıkları kişi, hesap, kasa ve transferdir. Arac (araç) bankacılık işlemleriyle doğrudan ilgili olmadığından bulunması en uygunsuz tablodur.

Bir müşteri birçok ürün satın alabilir, bir ürün de birçok müşteri tarafından alınabilir. Her iki yönde de birden fazla eşleşme olduğundan ilişki çoğa çoktur; genellikle Siparis gibi bir ara tabloyla kurulur.