Web Teknolojileri ve Protokoller | HTML Etiket Yapısı ve Parametreler | Proje Geliştirme Ekibi ve Rolleri | Tasarım İlkeleri ve Yazılımlar
Web Altyapısı, İnternet ve Protokoller
İnternet; optik, kablosuz ve elektronik ağ teknolojileriyle birbirine bağlı, çeşitli protokollerle haberleşen devasa bir bilgisayar ağıdır. Bu iletişimin kalbinde yer alan TCP/IP protokolü, verilerin paketlenmesini, hatasız iletimini ve doğru adrese ulaşmasını garanti eder. Web sayfalarının internet üzerinde 7/24 erişilebilir olması için yüksek performanslı sunucularda saklanması hizmetine Barındırma (Hosting) denir. Sunucu ile istemci (tarayıcı) arasındaki veri alışverişi durum kodları ile takip edilir; örneğin 2xx kodları başarıyı, 4xx tarayıcı hatalarını, 5xx sunucu hatalarını ifade ederken, 3xx kodları “Yönlendirme” anlamına gelir. Günümüzde Chrome ve Firefox gibi modern tarayıcılar yaygınken, NeXTStep bir tarayıcı değil, eski bir işletim sistemidir.
HTML Sayfa Yapısı ve Temel Etiketler
Bir HTML dokümanı teknik bilgileri içeren <head> ve kullanıcıya sunulan görünür içeriğin bulunduğu <body> bölümlerinden oluşur. Sayfa başlığı adres çubuğunda <title> etiketiyle görünür. Görünür alandaki her eleman <body> etiketleri arasına yazılır; bu etiketin arka plan rengi için bgcolor, yazı rengi için text gibi parametreleri vardır ancak tlink diye bir parametre yoktur (alink kullanılır). Sayfaya görsel eklemek için <img> etiketi ve dosya yolunu belirten src parametresi şarttır. Altı çizili metinler için <u>, bağlantılar için <a> etiketi kullanılır. Linklerin yeni sekmede açılması isteniyorsa target=”_blank” komutu verilir. Sayfanın otomatik yenilenmesi gibi metadata bilgileri ise <meta> etiketiyle <head> kısmında tanımlanır.
Web Proje Yönetimi ve Tasarım Süreçleri
Bir web sitesi projesi multidisipliner bir ekip çalışmasıdır. Müşteri ihtiyaçlarına göre genel konsepti ve yapıyı belirleyen kişi Proje Mimarı iken; sistemin güvenliğini, hatasızlığını ve gereksinimleri karşılama düzeyini denetleyen kişi Test Uzmanı’dır. Projenin görselleştirme aşamasında Photoshop, Illustrator ve Corel Draw gibi Tasarım yazılımlarından faydalanılır. Hazırlanan sitenin arama motorlarında üst sıralarda yer alması için yapılan çalışmalara Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) denir. Tasarımda kullanıcının aradığı içeriğe kolayca ulaşmasını sağlayan navigasyon yapısı ise İşlevsellik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Metinlerin veya başlıkların satır içindeki konumunu (sol, sağ, orta) belirlemek için ise klasik HTML’de align parametresi kullanılır.
Web Tasarımı 2025-2026 Vize Soruları
Web Tasarımı 2025-2026 Vize Soruları
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Photoshop, Adobe Illustrator, FreeHand, Corel Draw, SWISH Max gibi yazılımlar hangi faaliyete yönelik kullanılabilecek yazılımlardır?
CDoğru cevap
Açıklama
Bu yazılımların ortak özelliği, görsel içerik üretimi ve düzenleme amacıyla geliştirilmiş olmalarıdır. Photoshop resim işleme, Illustrator ve Corel Draw vektörel grafik çizimi, SWISH Max ise animasyon üretimi için kullanılır. Bir web sitesinin geliştirme sürecinde, kodlama aşamasından önce sitenin nasıl görüneceğine dair arayüzlerin, logoların ve bannerların hazırlandığı “Tasarım” aşamasında bu araçlardan faydalanılır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi etiketine ait parametrelerden değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
HTML’de etiketi sayfanın genel görsel ayarlarını belirleyen çeşitli nitelikler (attribute) alabilir. Örneğin “bgcolor” arka plan rengini, “text” sayfadaki genel yazı rengini, “vlink” ise önceden tıklanmış (visited) linklerin rengini tanımlar. Ancak HTML standartlarında “tlink” adında bir parametre yoktur; aktif linklerin rengini belirlemek için kullanılan doğru parametre “alink” şeklindedir.
Soru 3
“…….., internet üzerinden erişilebilir olması istenen web sayfalarının (web sayfalarından oluşan web sitelerinin) tüm dosyalarının sunucu depolama birimlerinde saklanması hizmetidir.”
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Web sitelerini oluşturan HTML dosyaları, resimler ve diğer kaynakların tüm dünyadan 7/24 erişilebilir olması için, internete sürekli bağlı olan yüksek performanslı sunucularda saklanması gerekir. Bu saklama ve sunma hizmetine “Barındırma” veya yaygın adıyla “Hosting” denir. Hosting hizmeti sağlayan şirketler, web sitesi sahiplerine bu dijital alanı kiralarlar.
Soru 4
Web tarayıcıdaki sayfa alanında tanımlanan bağlantıya tıkladığında bağlantının nerede açılacağını belirleyen parametre ve tıklanan bağlantının yeni bir sayfada açılması için bu parametreye atanması gereken değer sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
“Elektronik, kablosuz ve optik ağ teknolojileri kullanılarak, çeşitli protokoller ile iletişim kurmak amacıyla birbirine bağlı bilgisayarlar ağının tamamıdır” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
BDoğru cevap
Açıklama
İnternet, dünya çapındaki bilgisayar ağlarını birbirine bağlayan devasa ve küresel bir ağdır. Tanımda bahsedilen elektronik (bakır kablo), kablosuz (Wi-Fi, uydu) ve optik (fiber optik) sistemler bu ağın fiziksel altyapısını oluştururken; TCP/IP gibi protokoller ise bu cihazların birbirleriyle aynı dili konuşarak hatasız iletişim kurmasını sağlar.
Soru 6
Web sayfası içerisinde kullanıcı tarafından görüntülenen her elemana ilişkin etiketler aşağıdaki hangi etiketin açılış ve kapanışı arasında yazılır?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir HTML dokümanı temel olarak iki bölüme ayrılır: ve . bölümünde sayfa başlığı, karakter seti gibi tarayıcıya yönelik teknik bilgiler yer alır ve kullanıcı bu içeriği sayfa içinde görmez. Sayfa tasarımı içerisinde yer alan metinler, görseller, butonlar, videolar ve diğer tüm görünür bileşenler ise mutlaka ve etiketleri arasına yerleştirilir.
Soru 7
“…… diğer metin ve kaynaklara hiperbağlantılar ile referans gösterebillir, standart metinlerden farklı olarak imaj, fotoğraf, video, tablo, matematik formülleri vs. içerik sunabilirler.”
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
HTML’in (HyperText Markup Language) temelini oluşturan “Hipermetin” (Hypertext) kavramı, sıradan düz metinlerden farklıdır. Hipermetinler, içerisindeki özel bağlantılar (linkler) sayesinde okuyucunun farklı kaynaklara anında atlamasını sağlar ve sadece yazı değil; ses, görüntü ve interaktif objeler gibi zengin medya öğelerini bünyesinde barındırabilir.
Soru 8
etiketi kullanılarak web sayfasına bir görselin eklenmesi sağlanır. Eklenecek görselin dosya yolunu belirtmek üzere etiketi içerisinde kullanılması gereken parametre aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
İngilizce “source” (kaynak) kelimesinin kısaltması olan “src” parametresi, etiketinin olmazsa olmazıdır. Bu nitelik, web tarayıcısına gösterilecek olan resmin sunucuda veya bilgisayarda tam olarak nerede bulunduğunu (dosya yolu veya URL) bildirir. Bu yol yanlış belirtilirse resim sayfada “kırık görsel” ikonu olarak görünür.
Soru 9
İnternet üzerindeki iletişim sırasında herhangi bir taraftan gönderilecek veri paketlenerek iletilmektedir. Temel olarak verinin iletimi sırasında ağda nasıl paketleneceğini ve içerisinde hata olup olmadığının ne şekilde denetleneceğini belirleyen kurallar dizisi aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
TCP/IP internetin ana iletişim protokol takımıdır. IP (Internet Protocol) verinin paketler halinde doğru bilgisayar adresine ulaşmasını sağlarken; TCP (Transmission Control Protocol) ise bu veri paketlerinin sırasını kontrol eder, eksik veya hatalı giden paketleri tespit eder ve verinin karşı tarafta bozulmadan birleştirilmesini (hata denetimi) garanti altına alır.
Soru 10
Müşterinin ihtiyaçlarına, web sitesinin kullanılacak iş alanına ve web sitesinin hedef kullanıcı profiline göre projenin genel konseptini belirleyen web sitesi geliştirme ekip üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Proje mimarı, bir web sitesi projesinin stratejik ve yapısal temelini atan kişidir. Müşteriden gelen ham bilgileri analiz ederek; sitenin işleyiş mantığını, sayfaların hiyerarşisini ve genel vizyonunu (konseptini) kurgular. Tasarımcıların ve geliştiricilerin (developer) üzerine bina inşa edeceği iskeleti ve yol haritasını bu üye belirler.
Soru 11
Proje ekibinde yer alan, geliştirilen sitelerin gereksinimleri ne ölçüde karşıladığını belirleyen, işlevlerinin doğru çalışıp çalışmadığını, herhangi bir güvenlik açığı olup olmadığını inceleyen, son kullanıcıya sunulmadan önce tüm hata ve eksiklikleri ortaya çıkartan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Yazılım geliştirme yaşam döngüsünün kritik üyelerinden biri olan Test Uzmanı (QA Engineer), web sitesi yayına girmeden önce tüm sistemi “sınayan” kişidir. Formların veri gönderip göndermediğini, butonların doğru linklere gidip gitmediğini ve siber saldırılara karşı bir açık olup olmadığını titizlikle denetler. Amacı, son kullanıcının sorunsuz ve güvenli bir deneyim yaşamasını sağlamaktır.
Soru 12
Web sayfası tarayıcıda görüntülendiğinde adres çubuğu üzerinde yer alan bölümde sayfaya ilişkin başlık bulunur.
Bu başlığı eklemek üzere kullanılan etiket aşağıdakilerden hangisidir?
EDoğru cevap
Açıklama
etiketi, web sayfasının “resmi adını” tanımlar ve <head> bölümü içerisinde kullanılır. Bu etiketin içine yazılan ifade sayfanın gövdesinde görünmez; bunun yerine tarayıcı sekmesinin üzerinde, yer imleri kaydedilirken ve Google gibi arama motoru sonuç listelerinde sayfanın başlığı olarak karşımıza çıkar.
Soru 13
Arama motorlarında sitelerin görüntülenmesi konusunda gerekli çalışmalar aşağıdakilerden hangisi kapsamında gerçekleştirilir?
BDoğru cevap
Açıklama
Bir web sitesinin Google, Bing veya Yandex gibi arama motorlarında daha üst sıralarda yer alması, daha fazla tıklanması ve ilgili anahtar kelimelerle bulunabilmesi için yapılan teknik ve içerik odaklı çalışmaların tamamına SEO (Search Engine Optimization) yani “Arama Motoru Optimizasyonu” denir. Bu süreç, site içi kod düzenlemelerinden kaliteli içerik üretimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Soru 14
Web sayfasına eklenecek bir metnin altı çizili olarak yazılması isteniyorsa aşağıdaki etiketlerden hangisi kullanılmalıdır?
ADoğru cevap
Açıklama
HTML’de “underline” (altı çizili) kelimesinin ilk harfi olan etiketi, metni görsel olarak vurgulamak için kullanılır. Bu etiketin içine yazılan metinlerin altına tarayıcı tarafından otomatik olarak bir çizgi çekilir. Ancak
(sırasız liste) etiketi ile karıştırılmamalıdır; zira isimleri birbirine benzese de işlevleri tamamen farklıdır.
Soru 15
“….. etiketi içerisinde kullanılan “http-equiv” parametresi, http ile ilgili tarayıcıya gönderilecek ek bilgilerin belirlenmesi için kullanılır. Bu parametrenin aldığı “refresh” değeri sayfanın yenilenmesini, aynı etiket içerisinde yer alan “content” parametresinin aldığı değer ise bu yenilemenin kaç saniyede bir olacağını belirtir.”
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Meta etiketleri, sayfanın içeriği hakkında tarayıcıya ve arama motorlarına ek veriler sağlayan “bilgi” (metadata) etiketleridir. Soruda anlatılan otomatik sayfa yenileme işlemi için kullanılan yapı şeklindedir. Burada meta etiketi, tarayıcıya sayfanın 30 saniyede bir otomatik olarak tekrar yüklenmesi (refresh) komutunu verir.
Soru 16
Sunucular web sitelerine erişim isteklerini HTTP çerçevesinde işlemektedir. Sunucu-istemci arasındaki iletişim esnasında çeşitli durum kodları üretilerek veri alışverişi hakkında genel bir sonuca varılabilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu durum kodlarından biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Standart HTTP durum kodları belirli gruplara ayrılır: 1xx grubu bilgilendirmeyi, 2xx grubu işlemin başarıyla tamamlandığını, 4xx grubu istemci (tarayıcı) kaynaklı hataları (Örn: 404), 5xx grubu ise sunucu kaynaklı hataları ifade eder. 3xx kod grubu ise “uyum” anlamına gelmez; “Yönlendirme” (Redirection) kodlarıdır; yani talep edilen içeriğin başka bir adrese taşındığını belirtir.
Soru 17
Web sayfası içerisinde sırasız liste yapısı oluşturmak için aşağıdaki etiketlerden hangisi kullanılır?
ADoğru cevap
Açıklama
HTML’de listeler iki ana türe ayrılır. Numaralı olanlara “Sıralı Liste” (Ordered List – ), başına madde imi (nokta, kare vb.) konulanlara ise “Sırasız Liste” (Unordered List –
) denir.
etiketi ile liste başlatılır ve içerisindeki her bir madde
(list item) etiketi ile tanımlanır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi günümüz web tarayıcıları arasında yer almaz?
ADoğru cevap
Açıklama
Günümüzde Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari ve Opera en popüler ve modern internet tarayıcılarıdır. Seçeneklerdeki “NeXTStep” ise aslında bir web tarayıcısı değil; 1980’lerin sonunda Steve Jobs’un kurduğu NeXT şirketi tarafından geliştirilen bir “işletim sistemidir”. WorldWideWeb isimli ilk tarayıcı bu işletim sistemi üzerinde yazılmış olsa da, NeXTStep’in kendisi bir tarayıcı değildir.
Soru 19
“Sayfa bağlantıları, kullanıcının mümkün olan en kısa sürede ve kolaylıkla aradığı içeriğe ulaşacağı şekilde yapılandırılmış olmalıdır. Sayfalar arasında kopukluk olmamalıdır. Mümkün oldukça her sayfadan diğer tüm sayfalara erişilebilecek şekilde bağlantılar sağlanmalıdır.”
Yukarıdaki durum hangi web tasarım ilkesi kapsamında dikkat edilmesi gereken hususlar arasındadır?
EDoğru cevap
Açıklama
Bir web sitesinin “İşlevsellik” ilkesi, sitenin kullanıcıya ne kadar pratik ve sorunsuz bir navigasyon sunduğuyla ölçülür. Kullanıcının çıkmaz sokaklara girmeden, kaybolmadan ve aradığı bilgiye en az tıklamayla ulaşmasını sağlayan bir link yapısı kurmak işlevselliğin temelidir. Eğer kullanıcı site içinde bir yerden bir yere gidemiyorsa, o site işlevsel değildir.
Soru 20
Sayfada kullanılacak bir başlığın, eklendiği satırdaki konumunu belirlemek üzere aşağıdaki parametrelerden hangisi kullanılmalıdır?
EDoğru cevap
Açıklama
HTML etiketlerinde (özellikle başlık etiketleri olan h1-h6 veya p etiketinde) metnin satır içindeki yatay konumunu (sola yasla, sağa yasla veya ortala) belirlemek için “align” (hizala) parametresi kullanılır. Örneğin yazıldığında başlık sayfanın ortasına hizalanır. Modern tasarımlarda bu iş CSS ile yapılsa da temel HTML’de align parametresi kullanılır.