Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları
Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları
Giriş
Yönetim, belirlenen hedeflere ulaşmak amacıyla insan ve madde kaynaklarını etkin ve verimli bir şekilde planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol etme sürecidir. Bu süreci yürüten kişiye “yönetici” denir. Yöneticinin başarısı büyük ölçüde başkalarına bağlıdır ve bir yöneticinin “işletmenin sahibi olması” zorunlu değildir; profesyonel bir rol üstlenebilir. Bu makalede, yönetim düşüncesinin evrimi, temel yönetim fonksiyonları ve modern yönetim yaklaşımları incelenecektir.
Yönetim Düşüncesinin Evrimi
Yönetim anlayışı zaman içinde büyük değişimler geçirmiştir.
Yönetimin Temel Fonksiyonları
Yöneticiler, hedeflere ulaşmak için belirli fonksiyonları yerine getirir. “Satın alma” bir işletme fonksiyonu iken, planlama, örgütleme, koordinasyon ve denetleme temel yönetim fonksiyonlarıdır.
Yönetim Kademeleri ve Beceriler
Yöneticiler, bulundukları kademeye göre farklı sorumluluklar alırlar.
Tüm yöneticilerin sahip olması gereken temel becerilerden biri, diğer kişileri anlayabilme ve onlarla birlikte çalışabilme yeteneği olan “insan ilişkileri becerisidir”.
Sonuç
Yönetim bilimi, klasik yaklaşımların “teknik” ve rasyonel insan anlayışından (McGregor’un “X tipi insan” tanımı), Neo-Klasik yaklaşımın sosyal insanına (Argyris’in “olgun insan” modeli) ve Durumsallık Yaklaşımı’nın çevreye uyum sağlayan yapısına doğru evrilmiştir. Bu evrim, işletmelerin sürekli değişen çevre koşullarına (“Durgun çevre” veya Hızlı değişen çevre) uyum sağlamasına yardımcı olmuştur.
Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları
Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları
Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları
20 soru
Şıkka dokun, anında açıklamasını gör — ya da çalışma modunda tüm cevapları aç.
Soru 1
Ustabaşılar, formenler ve grup liderleri işletmenin ………. arasında yer alırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
CDoğru cevap
Açıklama
Ustabaşılar, formenler ve grup liderleri gibi denetim ve gözetim görevlerini yürüten pozisyonlar, işletmenin en düşük yönetim kademesi olan alt kademe yöneticileri arasında yer alır.
Soru 2
“Ürün değişiklikleri son derece nadir görülür ve ürün geliştirme uzun bir zamana yayılan, planlı değişimlerdir. Teknoloji değişimleri son derece azdır ve bu nedenle AR-GE yatırımları oldukça düşüktür. Talep genellikle belirlidir ve değişim göstermez.”
Yukarıda tanımlanan çevre aşağıdakilerden hangisidir?
ADoğru cevap
Açıklama
Ürün ve teknoloji değişimlerinin nadir olduğu, talep ve koşulların belirli ve değişmez olduğu ortamlar Durgun çevre olarak tanımlanır. Hızlı değişen çevreler ise belirsizlik ve sürekli adaptasyon gerektirir.
Soru 3
Argyris’e göre aşağıdakilerden hangisi “olgun insan” davranışlarından biri değildir?
CDoğru cevap
Açıklama
Chris Argyris’in teorisine göre olgun insan, bağımsız (B), aktif (E) ve ilgili (D) olmayı tercih eder. Kendine duyarsız olma (C), olgun insanın değil, örgüt tarafından baskılanmış olgunlaşmamış insanın özelliklerindendir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Tom Burns ve G.M. Stalker araştırması sonuçlarından biri değildir?
BDoğru cevap
Açıklama
Burns ve Stalker’ın araştırması, örgüt yapısının çevre koşullarına uyumu üzerine (Mekanik ve Organik yapılar) odaklanmıştır (E). Çevre analizinin tekrarlanması (B) doğrudan bu araştırmanın sonuçlarından biri değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisinin uygulanması Taylor’un geliştirdiği ilkelere göre yanlıştır?
CDoğru cevap
Açıklama
Taylor’ın Bilimsel Yönetim yaklaşımına göre, işin en iyi yapılma şekli (one best way) bilimsel yöntemlerle (metot ve zaman etüdü, D) belirlenmeli ve bu, işçinin inisiyatifine bırakılmamalıdır. Bu nedenle C şıkkı, Taylor’ın ilkesine aykırıdır.
Soru 6
Klasik yönetim düşüncesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
DDoğru cevap
Açıklama
Bilimsel açıdan yönetim anlayışı Frederick Taylor’ın çalışmalarıyla (C) ortaya çıkmıştır. Pacioli’nin muhasebe sistemini bulması (çift kayıt sistemi), yönetim değil, muhasebe biliminin başlangıcı olarak kabul edilir.
Soru 7
• Tipik olarak insanlar çalışmaktan hoşlanmazlar, doğuştan tembeldirler ve fırsat buldukları takdirde çalışmaktan kaçarlar.
• Tipik olarak insanlar için güvenlik en önemli unsurdur. Bu nedenle sorumluluktan kaçar, kendisini riske atmaz ve insiyatif kullanmazlar.
• Tipik olarak insanlar, yaptıkları işte yeterli ölçüde güç sarf etmezler. Bu nedenle onları çalıştırabilmek için zorlamak, sürekli olarak denetlemek ve ceza vermek veya ceza ile korkutmak gerekir.
Yukarıdaki ifadeler Douglas McGregor’a göre aşağıdaki insan tiplerinden hangisini tarif etmektedir?
BDoğru cevap
Açıklama
Douglas McGregor’un X Teorisi, insanın doğuştan tembel, sorumluluktan kaçan, zorlanması ve denetlenmesi gereken varlıklar olduğunu varsayar. Bu varsayımların tam tersi Y Tipi İnsan’ı tanımlar.
Soru 8
I. Astlar üstlerinin emirlerine daha akılcı olduğu, düzenin hukuksal yapısına uygun bulunduğu için uyarlar. Keyfi yönetimler yoktur;
II. Görevler önceden belirlenmiş ve yazılı olan kurallara göre yerine getirilir. Bu kuralların dışına çıkmak mümkün değildir.
III. Yetkilerin kullanılmaması hâlinde uygulanacak zorlayıcı önlemler (cezalar) açıklanmış ve başarılı olan çalışanlar için yaptıkları işin zorluk derecesiyle ilişkilendirilmiş bir ücret ve ödüllendirme sistemi geliştirilmiştir.
IV. Örgütte çalışanların gerçekleştirmesi gereken faaliyetler için gereksinim duydukları maddi ve beşerî araç ve kaynakları kullanabilme derecelerini belirten yetkiler serbest bırakılmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bürokrasi modelinin temel özelliklerindendir?
BDoğru cevap
Açıklama
Max Weber’in Bürokratik Modeli’nin temel özellikleri arasında hukuksal ve akılcı otorite (I), yazılı kurallara mutlak bağlılık (II) ve objektif ücretlendirme ve disiplin sistemi (III) yer alır. IV. önerme (yetkilerin serbest bırakılması) bürokrasinin hiyerarşik ve yetki kısıtlayıcı yapısıyla çelişir.
Soru 9
“Yeteneklerimiz ve enerjimizle faaliyette bulunduğumuz tüm coğrafyalarda insan hayatına değer katacak çözümler üreterek refahın artmasına katkıda bulunmak.”
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
EDoğru cevap
Açıklama
Bir işletmenin varoluş nedenini, faaliyet alanını ve topluma ne sunduğunu (değer katmak, refahı artırmak) bugünü tanımlayan ifadesi Misyon (Görev) olarak adlandırılır. Vizyon ise gelecekteki ideal durumu tanımlar.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi işletmeler için amaç saptamanın faydalarından biri değildir?
DDoğru cevap
Açıklama
Amaç saptama; motivasyon (A), yönlendirme (C) ve performans değerlendirme standartları (E) oluşturma gibi stratejik faydalar sağlar. Çalışma saatlerinin ayarlanması (D) ise operasyonel personel yönetimi ve iş hukuku ile ilgili bir konudur, amaç saptamanın doğrudan faydası değildir.
Soru 11
Karar almaya ilişkin koşulların aşağıdaki gibi sıralandığı durumda
• Karar alıcının mevcut ve geleceğe yönelik koşullara ilişkin bilgiye sahip olmadığı,
• Değişimin hızlı olduğu,
• Geleceğin kolayca tahmin edilemediği durumlarda alınan
Yukarıda açıklanan kararlar aşağıdaki hangi seçenekte yer almaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Karar vericinin mevcut ve geleceğe yönelik bilgiye sahip olmaması ve geleceğin tahmin edilememesi, Belirsizlik derecesi yüksek koşullarda karar alındığını gösterir.
Soru 12
Neo- Klasik yönetim düşüncesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
ADoğru cevap
Açıklama
Neo-klasik (İnsan İlişkileri) yaklaşım, Klasik teorinin formal (biçimsel) yapısına tepki olarak, örgüt içindeki biçimsel olmayan (informal) grupları ve psikolojik faktörleri (motivasyon, duygular) analiz etmeye başlamıştır (Hawthorne araştırmaları).
Soru 13
İşletmeler için iş çevresinin içinde aşağıdakilerden hangileri bulunur?
CDoğru cevap
Açıklama
İşletmenin doğrudan etkileşimde bulunduğu, performansını anlık olarak etkileyen ve mikro çevreyi oluşturan unsurlar Rakipler, müşteriler, tedarikçiler ve işgücü piyasasıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tekrar ya da yaşantı sonucu davranışta meydana gelen oldukça devamlı bir değişiklik olarak tanımlanmaktadır?
ADoğru cevap
Açıklama
Tanımı yapılan kavram, tekrar veya yaşantı yoluyla elde edilen ve davranışta nispeten kalıcı (devamlı) bir değişime yol açan süreç olan Öğrenme’dir.
Soru 15
Yönetim kurulu başkanları, yönetim kurulu üyeleri, icra kurulu başkanı ve genel müdür işletmenin ……… arasında yer alırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Yönetim kurulu başkanları, icra kurulu başkanları ve genel müdürler, işletmenin tüm faaliyetleri ve stratejik kararlarından sorumlu olan Tepe yöneticileri (Üst Yönetim) kademesinde yer alır.
Soru 16
……… bugünden gelecekte nereye ve nasıl ulaşılmak istendiğinin ve nelerin gerçekleştirilmek istendiğinin kararlaştırılmasıdır. Kavram aynı zamanda kararlar topluluğu olarak da tanımlanabilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
BDoğru cevap
Açıklama
Tanımı yapılan kavram, gelecekteki hedeflere ulaşmak için bugünden nelerin, ne zaman ve nasıl yapılacağının kararlaştırılması sürecini ifade eden Plan’dır (Planlama fonksiyonunun çıktısı).
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi öğrenen kurumların yapı taşlarından biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Öğrenen kurumların yapı taşları (Peter Senge, vb.); geçmiş ve başkalarının deneyimlerinden ders alma, sistematik problem çözme, yeni yaklaşımlar deneme ve öğrenmeyi sürekli kılmayı içerir. Sinerjik bakış açısı, bir sonuç veya grup etkileşimi özelliği olsa da, öğrenen kurumun temel bir yapı taşı (öğrenme mekanizması) değildir.
Soru 18
Bölüm müdürleri, bölge müdürleri ve ürün müdürleri işletmenin ………. arasında yer alırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
EDoğru cevap
Açıklama
Bölüm müdürleri, bölge müdürleri ve ürün müdürleri, alt kademe yöneticilerle tepe yöneticiler arasında köprü görevi gören orta kademe yöneticileri arasında yer alırlar.
Soru 19
……… sürekli olarak küçük adımlarla çalışanların tümünün katıldığı, küçük yatırımlara ihtiyaç duyan, özellikle yavaş gelişen ekonomilerde etkin olan bir sistemdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
DDoğru cevap
Açıklama
Tanımı yapılan, sürekli, küçük adımlarla ilerleme, tüm çalışanların katılımı ve az yatırım gerektiren sistem, Japonca kökenli Kaizen (Sürekli İyileştirme) felsefesidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi karar çeşitlerinden biri değildir?
EDoğru cevap
Açıklama
Karar çeşitleri genellikle; Kişi Sayısına Göre (A), Koşullara Göre (B), Yönetim Seviyesine Göre (C) veya Tekrar Edilebilirliğe Göre (D) sınıflandırılır. Bilinçli kararlar – Bilinçsiz kararlar ise karar çeşitlerinden biri olarak kabul edilmez. Yönetim ve Organizasyon 2024-2025 Vize Sınav Soruları